Ngành trồng, chế biến thuốc lá: Còn nhiều trăn trở

Ngày đăng: 27/10/2018
  Trong những năm qua, cây thuốc lá đã thể hiện là loại cây trồng phù hợp, cho hiệu quả kinh tế cao, giúp nông dân xoá đói, giảm nghèo. Tại một số vùng thuộc các tỉnh vùng núi phía Bắc như: Lạng Sơn, Bắc Kạn… cây thuốc lá đã được đầu tư thành vùng nguyên liệu, đảm bảo cho sản xuất trong nước và xuất khẩu. Hiện nay, Nhà nước có chủ trương đẩy mạnh phát triển cây thuốc lá nguyên liệu để thay thế nguyên liệu nhập khẩu, đồng thời tăng xuất khẩu để thu ngoại tệ. Tuy nhiên, một số chính sách hiện hành chưa phù hợp, làm giảm hiệu quả của loại cây trồng này.

Hiệu quả thì đã thấy rõ…

Báo cáo tại cuộc họp hai Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Kạn và Lạng Sơn mới đây của Công ty CP Ngân Sơn cho thấy hiệu quả không nhỏ của hoạt động sản xuất nguyên liệu thuốc lá (NLTL) tại 2 tỉnh này. Cùng với sự nỗ lực của chính quyền tỉnh trong việc xây dựng kinh tế nông thôn mới với hàng loạt các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước như đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống, dân trí người dân thì sản phẩm NLTL đã góp phần trong công cuộc đổi mới nông thôn tại các vùng trồng. Điều đó khẳng định phát triển nông nghiệp cần gắn liền với chủ trương 4 nhà (Nhà nước – Nhà nông - Nhà DN – Nhà khoa học).

Và thực tế đã chứng minh với hàng ngàn hộ dân xóa nghèo và giàu lên từ cây thuốc lá, là cây có đóng góp cho ngân sách cao nhất trong các cây trồng nông nghiệp.

Nhìn ở góc độ kinh tế xã hội, hàng năm tại tỉnh Bắc Kạn có trên 3.300 hộ trồng thuốc lá và ước khoảng 13.000 lao động trực tiếp tham gia sản xuất và khoảng 1.000 lao động thời vụ. Tại tỉnh Lạng Sơn cũng có trên 11 ngàn hộ tham gia trồng loại cây này, ước khoảng 20.000 lao động tham gia trực tiếp và khoảng 2.000 lao động thời vụ. Với hiệu quả kinh tế cao gấp 2-3 lần cây lúa, sản phẩm đầu ra được bao tiêu toàn bộ, người nông dân được đầu tư từ vật tư nông nghiệp đến nhiên liệu sấy, chuyển giao khoa học kỹ thuật đã đưa cây thuốc lá thành cây trồng mang tính hàng hoá và có tính ưu việt hơn hẳn trong các cây nông nghiệp hiện nay.

…nhưng trăn trở
còn nhiều

Ông Nguyễn Văn Thịnh – Giám đốc Công ty CP Ngân Sơn – đơn vị đã nhiều năm cùng vượt khó cùng với nông dân các vùng trồng NLTL cho biết: “Cây thuốc lá đã, đang và sẽ thể hiện là một cây hữu ích đối với nông dân ở những vùng trồng phù hợp. Tuy nhiên, xét về lâu dài, cây thuốc lá nói riêng và ngành công nghiệp thuốc lá nói chung cần có sự hỗ trợ nhất quán để ổn định diện tích vùng trồng, đảm bảo giá thành sản xuất ổn định, trong đó đảm bảo lợi nhuận tối thiểu 30-35% cho nông dân, cần có quy định giá mua thành phẩm tối thiểu để đảm bảo thu nhập cho người trồng”.

Tại các vùng trồng nguyên liệu, Công ty CP Ngân Sơn đã nhận được sự giúp đỡ, phối hợp của các cấp uỷ, HĐND, UBND các cấp… Tuy nhiên, trên thực tế vẫn có nhiều dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh của nhiều DN và thành phần kinh tế như tranh mua, tranh bán… làm ảnh hưởng đến môi trường đầu tư.

Năm 2010 là một năm khó khăn đối với nông dân vùng trồng NLTL khi giá nguyên liệu giảm tới 30%, việc này đã gây ra những thiệt hại lớn cho nông dân. Tình trạng này có thể sẽ gây những biến động dây chuyền ảnh hưởng sâu đến hoạt động trồng và chế biến NLTL, làm yếu đi một ngành trồng, chế biến cây công nghiệp có vị trí tương đối quan trọng trong cơ cấu tam nông.

Thay lời kết

Hàng năm, khi kết thúc vụ thu hoạch, Công ty CP Ngân Sơn thường tổ chức các hội nghị ngay tại các huyện trồng thuốc lá với mục đích lắng nghe ý kiến phản hồi của nông dân để kịp thời rút kinh nghiệm. Các hội nghị này đều được các đồng chí lãnh đạo tỉnh, Sở NN &PTNT và các ban ngành liên quan tới dự án và đánh giá cao.

Tuy nhiên, các ngành, các cấp, cơ quan hữu quan cần sớm có những chính sách thiết thực nhằm tìm một hướng đi ổn định tâm lý của nhà đầu tư cũng như của người nông dân vùng trồng NLTL, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội của cây công nghiệp này.

 

Phan Anh